Raspberry Pi Aldım!

Standard

Merhabalar,

Geçen hafta ailemi ziyarete gittiğimde emektar LCD televizyondan muzdarip olan babamın “bize dizilerimizi izleyebileceğimiz bir televizyon lazım. Yenisini mi alsak?” sözü üzerine, emektarda olsa 1080P çözünürlükte HDMI girişi olan emektarımızın aslında henüz emekli olmak için fazla genç olduğunu farkettim.

Bu da beni, bu cihaza HDMI üzerinden birşeyler bağlarsam, kendilerinin film ve dizi izlemelerini sağlayacak dışarıdan bir donanımla işlerini görmek üzere emektarımızın uzunca bir süre daha çalışabileceği fikrine götürdü…

Piyasadaki multimedya oynatıcılara baktığımda birden çok alternatif bulmuş olsam da benim için asıl sorun, bu cihazlarından hemen hepsi sadece video ve canlı yayın oynatmak üzere konfigure edildiklerinden, haber okumak, facebook’ta vakit geçirmek gibi işlevler için elverişsizdi.

Ben de uzun zamandır almak için bahane aradığım, ancak herhangi bir projem olmadığı için almadığım Raspberry Pi fikrini koyduğum raftan tekrar indirdim . Şu an Raspberyy Pi 4 piyasaya çıkmış olsa da, elimdeki ekranın 1080P oluşu, Pi 4’ün Mini HDMI gibi bir handikapla beraber yüksek fiyatı göz önünde bulundurulduğunda Raspberry Pi 3 Model B+ çok daha mantıklı bir alternatif oldu.

Bu arada sahiden ufak 🙂

Raspbian

Kullanılabilecek alternatiflerin ilki ve resmi olanı “Raspbian”. Temelinde Debian olan ARM işlemci için geliştirilmiş özel bir Debian çatallaması aslında Raspbian. Arayüz olarak XFCE ye hayli benziyor . Boştayken 150 MB civarı bir Ram tüketimine sahip. Sistemin elektrik aldığı andan itibaren ayağa kalkması yaklaşık 15 saniye sürüyor. İçerisinde birçok kullanışlı paket varsayılan olarak mevcut. Kurulumda otomatik olarak “raspi-config” komutu çalışıp bu arayüz sayesinde hızlıca ayarları yapmanıza olanak tanıyor. Sonrasında güncellemek isterseniz de konsoldan “raspi-config” komutu vererek aynı arayüze geçebiliyorsunuz. Lokal ortamdan Raspbian arayüzüne erişmek için VNC’yi aktif etmeniz yeterli. Sonrasında ister telefondan ister bilgisayardan cihazın lokal IP’sini girerek arayüze bağlanabiliyorsunuz.

Rasbian Ekran Görüntüsü

İşletim sistemini kurmak ve kullanmak gerçekten hayli kolay. Son kullanıcı olarak babam’ı tester olarak ( 😀 ) kullandım, kendisinin arayüzden chrome’a girip, youtube’dan haber izlemeye başlaması 1 dakikanın altında sürdü.

Resmi dökümantasyonu takip edererek kurulumu yapmak için 10 dakika yeterli. Üstelik burada da kullanıcıları “noob” ve “professional” olarak ikiye bölmüşler. Böylece geliştiriciler için işletim sistemi detaylarını daha çok konfigüre etme imkanı sağlarken, amacı sadece arayüz kurulumu yapıp Kodi vb. işletim sistemleri kurmak isteyenler için de varsayılan ayarları yapılmış öteki imaj oluşturulmuş.

Kurulumuna dair onlarca döküman olduğu için tekrar yazmak istemedim. Sadece değinmek istediğim, yükleme yaparken en kolay yöntem, araştırdığım kadarıyla “balenaEtcher” direkt zip üzerinden yükleme yapmanın en kolay yolu. Size de tavsiyem budur.

Rasbian’a Dair Birkaç İpucu

2 günlük kullanımım sonucunda, kurulum sonrası her Rasbian kullanıcısının başına gelebilecek sorunları ve bulduğum çözümleri yazmak istedim.

Alan Konusunda Cimri Olmayın

Genellikle kullanıcılar Rasbian’ı 16 ya da 8 GB gibi küçük alanlara kurmayı tercih ediyorlar. Oysa RAM olarak kullanabilmek, programların ihtiyaç duyduğu alanı sağlaması bakımından 32 GB SD kart üzerine kurulum yapmak çok daha sağlıklı. Bir diğer avantaj da bu alanı RAM olarak atayabilmeniz.

Swap Alanını Artırın

Kurulumdan sonra cihazda chromium’u açıp, sekme sayısını bir elin parmağını geçirince sistemin kasmaya başladığını farkettim. Sebebi de B+’larda 1 GB Ram’in çabuk şişmesi ve pek tabii Ram canavarı chrome gibi chromium’unda elini korkak alıştırmaması. GNU/Linux sistemlerde kullanabildiğimiz Swap alanını burada da devreye alarak çok daha performanslı bir kullanıcı tecrübesi yaşayabilirsiniz. Swap’i devre dışı bırakarak başlıyoruz.

sudo dphys-swapfile swapoff

Şimdi yeni SWAP alanını atamak için “/etc/dphys-swapfile” dizinini nano ya da benzer bir editörle açıp “CONF_SWAPSIZE” değişkenine megabyte cinsinden istediğimiz değeri veriyoruz. Ben 2 GB verdiğimde gayet yeterli olduğunu gördüm. Sizde imkan elverdikçe elinizi korkak alıştırmayın 🙂

Video Izlerken Ekran Yırtılması

İlk kurulumdan sonra eğer youtube ya da benzeri bir ortamdan video izlemeyi denerseniz “screen tearing” olarak geçen fps düşüklüğü nedeniyle çözünürlük düşmesi problemi yaşanmakta. Çözüm için tık

Özetle çözüm öncelikle “Raspberry Pi Configuration” penceresinde, performance kısmından GPU belleğini 256’ya çekiyorsunuz, sonrada “/boot/config.txt” altındaki ayarlardan dtoverlay satırını şu şekilde güncelliyorsunuz:

dtoverlay=vc4-kms-v3d

Kasa Seçimi

Öncelikle ilginç bir şekilde Raspberry Pi’ın işlemci sıcaklığı yükten kurtulduğu andan sonraki saniyeler içerisinde düşebiliyor. Yük altındaykende ısınmasının önüne geçmek için benim gibi fanlı kasa tercih ederken dikkat edin. 2 çeşit fan mevcut. Birincisi DC bağlantısı olan Gpio kartına 2 pin ile takılanlar, diğeri ise 3 pinli olanlar. Genellikle fanlı kasaların yanında gönderilen 2 pin’li olan fan işletim sistemi tarafından kontrol edilemiyor. Dolayısıyla sürekli çalışıyor. Ancak 3 pinli olanı seçerseniz CPU’nun sıcaklığına göre programlayıp sıcaklık düştüğünde kapatabilirsiniz. Meraklısına örnek bir koda buradan erişebilirsiniz.

 import os
from time import sleep
import signal
import sys
import RPi.GPIO as GPIO
GPIOfan = 26
GPIO.setmode(GPIO.BCM)
GPIO.setup(GPIOfan, GPIO.OUT)
while True:     # Loop forever
    # Read the current temperature
    # osmc requires path
    res = os.popen('/opt/vc/bin/vcgencmd measure_temp').readline()
    if temp > 65.0:
        # print 'Turning on fan = ' + str(GPIOfan)
        # The red fan pin is connected to 3.3V and the GPIOfan pin is the black pin on the fan
        # this doesn't seem to make any sense, but it works
        GPIO.output(GPIOfan, False)
    else:
        # print 'Turning off fan = ' + str(GPIOfan)
        GPIO.output(GPIOfan, True)
    # Wait before the next iteration
    sleep(10) 
DC fanın pin bağlantısında kırmızı dış tarafa gelmeli.

Özetle…

Eski bir televizyonunuz varsa, akıllı TV almak için yüksek bütçeler ayırmakta istemiyorsanız, Raspberry gayet mantıklı bir alternatif. Günlük işleri yapmak, televizyon izlemek, haber okumak için birebir. Şahsi görüşüm,

  • Multimedya oynatıcıya ihtiyacı olanlar
  • SSH üzerinden bağlanıp, GNU/Linux öğrenmek isteyenler
  • İçerisinde PostgreSQL kurup, lokal DB olarak kullanmayı amaçlayanlar
  • Torrent vb. sistemlerden indirme yaparken bilgisayarı işgal etmek yerine, Raspberry Pi’ya bu görevi devretmeyi düşünenler
  • Gpio kısmı sayesinde sensör bazlı yazılımlar üretmek için test ortamı arayanlar

için gayet uygun. Ancak…

  • Production ortamını eve getirip, statik IP alıp bunun üzerinde yüksek trafikli sistemler kurmak isteyenler
  • Docker konteynerleri üzerinden birden çok projeyi ayağa kaldırıp yönetmek isteyenler
  • Görüntü işleme gibi yüksek işlemci ve/veya GPU kullanmayı gerektiren projeler için kullanmayı düşünenler

için uygun olmadığı kanaatindeyim.

Bu da kurulum sonrası 🙂

Bir dahaki yazımda görüşmek üzere…

Sezer BOZKIR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir