Merhabalar,
Kasım 2022’de Sam Altman’ın duyurusuyla yapay zeka hayatımıza girdiği anda teknoloji dünyası klavyeyi yeniden keşfetti. Sanki delikli kartlardan manyetik disklere geçmişizcesine bir anda Medium makaleleri, LinkedIN gönderileri, Github ve daha birçok mecra yapay zeka ile sarılıp sarmalandı. Yazılan makalelerin hemen hepsi yapay zeka ürünü olunca, benim de çıkıp buradan birşeyler yayınlayasım gelmiyordu. Ancak geçtiğimiz yıl retro oyunlara hasbelkader denk geldim, ne çok özlemişim NFS2-SE’yi, Mario’yu, Donkey Kong’u, Pinball ve daha binlercesini…
Makinenin nasıl göründüğüyle başlayalım;
r36s Nedir?
Yukarıda gördüğünüz, minik, tatlı mı tatlı cihazın içerisinde tahmin edin ne var? 70lerin sonlarından 2000lerin başına kadar aklınıza gelebilecek tüm oyunlar! 🙂 Peki nasıl mümkün oluyor bu durum? aslında mantık gayet basit, 2000 lerin öncesindeki donanımlar o kadar zayıf ki günümüze göre, bir oyunun kapladığı alan ortalama 5-10 MB civarında ve donanım ihtiyaçları tahmin edebileceğiniz gibi günümüzdeki gigabytelarca ram veya ekran kartına ihtiyaç duymayan hafif oyunlardan ibaret.
Diyebilirsiniz ki? “onca firmadan, ona yazılımı almanın yasal olduğuna mı inanıyoruz bu durumda?” elbette hayır, aslında burada biraz kapının arkasından dolanmalı bir çözüme gidilmiş, özgür yazılım olan ArkOS, darkOsre(aslında ArkOS klonu ama en yaygın forklarından olduğu için ayrıca yazmak istedim, Rocknix, MinUI gibi işletim sistemleriyle, altına da emülatör konulacak bir donanım geliştirilme fikri ortaya çıkmış. İşte bu donanım r36s 🙂
Nereden bulacağız ki? Hem ya çakması gelirse…
Ben cihazı almaya niyet ettiğimde, baktım ki piyasada çokça kopyası ve değişik varyasyonu var. Aslında bu cihaz tam olarak bir selpak / peçete gibi tekele dönmediğinden, hemen hiçbir cihaz bir diğerinin klonu demek doğru olmasa da, bilinen ve en tanınan isimde şu an r36s var. Türkiye’de de bu işe “Hiremco” isminde, mütevazi, Kocaeli de eşiyle kırtasiye işleten, samimi ve bu işe inanılmaz merak sarmış bir insan merak sarmış ve distribitörlüğünü üstlenip Türkiye’ye getirmiş. kendisine ulaşabilirsiniz, internet siteleri vs. de pek tabii mevcutta, onlardan habersiz bu satırları yazdığım için, detayları paylaşmaktan imtina ediyorum, merak ederseniz bilgi almak için iletişime geçebilirsiniz, hoşsohbet kimseler.
Oyunlar donuyor / kasıyor mu?
Cihazı aldıktan sonra 1 sene, seyahatlerde, boş vakitlerimde mıncıkladım. Oyun sayısı 10.000+ olunca, açıkcası geliştirme yapmak ya da yapısını incelemek aklıma bile gelmedi, şarjı da uzun gittiği için, oyna oynayabileceği kadar modunda keyfini çıkardım. Son seyahatimde farkettim ki bazı oyunlar biraz kasıyor ve dedim ki “kesin bunun bir topluluğu vardır”, başladım google lamaya, baktım ki yüzlerce, binlerce insan bu aletle yıllar evvel tanışmış ve enfes işler çıkarmışlar. Cihazın içerisinde gelen SD kart’ın okuma/yazma hızı pek düşük olduğundan kasmalara / donmalara sebep olabiliyormuş. Yan ekranda DarkOsre’nin imajı ile birlikte indirilecek oyunlar Torrent’ten çekilirken ben de bu satırları yazayım dedim 🙂 Başlıktaki sorunun cevabıysa oynadığım oyunların sadece günümüze yakın olanlarında 2000 sonrası kısmında bu sorunu yaşadım, mesela GTA Vice City biraz oynayınca FPS düşüşü yaşıyordu ve ben de bu esnada zaten üstteki bilgileri edinmiş oldum.
Bir ton şey söyledin, kafam karıştı, kim uğraşacak bunlarla ?
Aslında sistem basit, eğer maksadınız 2000lere gelene kadar ki 30 yıl içerisinde çıkmış 15.000’den fazla oyunu oynamaksa tek yapmanız gereken cihazı bilinen yerlerin birinden satın almak ve şarj edip keyfini çıkarmak. Ama benim gibi eline aldığı teknolojik aleti mıncıklamadan duramayanlardansanız, makalenin devamını okumaya devam edebilirsiniz 🙂 ilk grup buradan itibaren gidip Youtube’da incelemelerini izlemeye de geçebilir.
Kesin çok paradır bu meret ya…
Eylül 2026 itibariyle, aletin internetteki fiyatı 2500 TL (40 $ civarı), çünkü henüz pek bilinirliği yok ve influencerlar keşfetmediği ya da keşfetsede insanların odak süresi 10 saniyenin altına düştüğünden ve telefondan kafaları kaldıramadığı için şeker patlatma oyunlarının ötesine geçemediğinden henüz saçma sapan zamlar gelmemiş durumda. Geleceğini de sanmam doğrusu, biraz niş bir kitleye hitap eden güzel bir cihaz bu 🙂
Hatta daha ilginç bir bilgi daha vereyim, ya 2.500 TL nedir, yok mu bunun daha kalitelisi, olmuşken en iyisi olsun derseniz, aynı sisteme sahip, 3.6 inch (r36s ekranı) değil 4 inch olsun, titreşimli olsun, daha güçlü olsun diye bakarsanız rg-40xxv ürününe de göz atabilirsiniz, o da bugünün fiyatıyla 6500 TL (110 $ civarı) fiyata alabilir, hazır almışken en güçlüsüyle retro oyun dünyasına da adım atabilirsiniz.
Cihazı alalım da dediğin OS falan şeysileri neler?
Cihazı aldınız, biraz bırkaladınız, dediniz ki “ya bunun bir grubu falan yok mu bilgi alışverişi yapabileceğim?” Elbette var, 90.000 kişilik Reddit grubu soru sormanızı bekleyen Nerdlerle dolup taşıyor 🙂
“Ee bi işletim sistemi falan birşeyler dedin başta, onlar nerede?”
Hani hepimizin web geçmişlerini gördüğümüz archive.org var ya, işte bu işten membağı orası 🙂 Mevcut firmware için şöyle;
https://archive.org/details/r-36-s-retro-handheld-game-console
“Bulabildiğin bütün oyunları istiyorum!” diyenler için 64 GB ve 128 GB alternatifleri ile ilgili ROMlar için şöyle;
https://archive.org/details/tiny-best-set-go
“Ya neyin ne olduğunu bi anlasaydık” diyenler için “işin nasıl”ına bakacağınız” yer için şöyle;
alabilirim sizleri.
Direkt döküman okurum, beni yormaz diyenler için;
https://docs.google.com/document/d/1TXIiTF2NsHRsSbUkRIKl5hbDRXB5qOFdIuEhmOaG_jE/edit?usp=sharing
Peki Multiplayer var mı? Arkadaşımla oynayabilir miyim?
Evet ama eski düzende tabii. Öyle CS:GO gibi 15 kişi bir oyuna girmek yok. Zaten girebileceğiniz oyun da yok 🙂 2 kişi oynamak için bir wifi dongle alıp, cihazlara bağlayıp, ayarını yaptıktan sonra, multiplayer destekleyen oyunlardan seçip beğenip oynamak mümkün. Kurulumu için şöyle bakabilirsiniz;
Hep ingilizce döküman attın ya, yok mu Türkçe anlatan şunu?
Var tabii, olmaz olur mu, hem de hiç bilmeyen insanlar için en detaylı şekilde;
Son Söz ve kapanış
yer gök AI olmuşken, biraz gündemden uzaklaşıp, birşeyleri kendiniz yapmak istiyorsanız, r36s harika bir hobi, sizi geçmişe götürebilme gücüne 3-5 kuruşa götürebilmesi de cabası . Teknoloji dokunabildiğimiz sürece eğlenceli. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere 🙂
